Vận tải đa phương thức: Giải pháp logistics tối ưu hiện nay

Thương mại hiện đại đòi hỏi hàng hóa phải di chuyển nhanh, an toàn và kiểm soát chi phí tốt. Vận tải đa phương thức vì thế trở thành giải pháp quan trọng khi doanh nghiệp cần kết hợp nhiều loại hình vận chuyển trong một hành trình. 

Mô hình này tận dụng thế mạnh của đường bộ, đường sắt, đường biển, đường thủy và hàng không, đồng thời hỗ trợ tối ưu thời gian, chứng từ và khả năng theo dõi hàng hóa.

1. Vận tải đa phương thức là mô hình như thế nào?

Trong logistics, một lô hàng thường đi qua nhiều chặng trước khi đến người nhận. Vận tải đa phương thức là cách tổ chức hành trình bằng từ hai phương thức vận tải trở lên nhưng được điều phối như một chuỗi thống nhất.

Nếu đang tìm hiểu vận tải đa phương thức là gì, có thể hình dung hàng được xe tải lấy tại nhà máy, đưa tới cảng, đi tàu biển rồi chuyển sang đường bộ ở nơi đến.

Các phương thức thường kết hợp như:

• Đường bộ: linh hoạt, có thể giao tận nơi.

• Đường biển: hợp hàng nặng, số lượng lớn.

• Đường sắt: ổn định trên tuyến dài.

• Hàng không: nhanh, hợp hàng giá trị cao.

• Đường thủy: hiệu quả tại khu vực sông, cảng thuận lợi.

2. Vì sao doanh nghiệp ngày càng quan tâm mô hình này?

Một phương án logistics tốt phải cân bằng chi phí, tốc độ và độ ổn định. Vận tải đa phương thức đáp ứng yêu cầu đó bằng cách dùng phương tiện phù hợp cho từng chặng.

Hàng xuất khẩu có thể đi xe tải tới cảng, đi tàu biển rồi giao chặng cuối bằng đường bộ hoặc đường sắt. Khi các khâu được tích hợp, doanh nghiệp giảm đầu mối và dễ theo dõi tiến độ.

Lợi ích thường thấy:

• Giảm tổng chi phí hành trình.

• Giao hàng từ cửa đến cửa.

• Hạn chế thời gian chờ trung chuyển.

Nhờ đó, doanh nghiệp kiểm soát tốt hơn cả thời gian và ngân sách.

3. Các hình thức kết hợp phổ biến trong logistics

Doanh nghiệp cần dựa vào loại hàng, khoảng cách, thời gian giao và hạ tầng. Vận tải đa phương thức thường được tổ chức theo các mô hình sau:

Vận tải đa phương thức chỉ hiệu quả khi thời gian chờ thấp, chứng từ rõ và trách nhiệm được xác định cụ thể.

4. Những lợi ích khi áp dụng vận tải đa phương thức

Chi phí logistics không chỉ gồm tiền cước. Vận tải đa phương thức giúp nhìn toàn hành trình để tối ưu.

Một số lợi ích:

• Tối ưu tổng chi phí.

• Linh hoạt tuyến và phương tiện.

• Hỗ trợ giao hàng liên vùng, quốc tế.

• Giảm số đầu mối phải làm việc.

• Chuẩn hóa quy trình logistics.

Ngoài ra, vận chuyển đa phương thức hữu ích khi doanh nghiệp muốn kết hợp tốc độ của hàng không với giao tận nơi bằng đường bộ, hoặc chi phí tốt của đường biển với sự linh hoạt ở chặng cuối.

5. Quy trình tổ chức một lô hàng từ đầu đến cuối

Với vận tải đa phương thức, thiếu kế hoạch ở một chặng có thể khiến cả hành trình chậm hoặc phát sinh chi phí.

Quy trình tham khảo:

1. Xác định loại hàng, trọng lượng và yêu cầu bảo quản.

2. Xác định điểm lấy, điểm giao và thời hạn.

3. So sánh các tuyến khả thi.

4. Chọn phương thức cho từng chặng.

5. Tính cước và phụ phí.

6. Chuẩn bị chứng từ.

7. Đặt phương tiện, lịch vận chuyển.

8. Theo dõi trạng thái hàng.

9. Xử lý phát sinh và cập nhật thông tin khách hàng.

10. Đối soát chi phí sau giao hàng.

Khi quy trình được chuẩn hóa, vận tải đa phương thức giúp doanh nghiệp kiểm soát dòng hàng, lịch trình và chi phí rõ ràng hơn.

6. Chi phí và rủi ro cần biết

Giá thành của vận tải đa phương thức phụ thuộc quãng đường, số điểm trung chuyển, loại hàng, cước từng phương thức, phí nâng hạ, lưu kho, bảo hiểm và mùa cao điểm.

Khi theo dõi tin tức nóng về nhiên liệu, cảng biển hoặc cửa khẩu, doanh nghiệp có thể điều chỉnh kế hoạch sớm.

Rủi ro thường gặp:

• Trễ tàu, chuyến bay hoặc lịch xe.

• Ùn tắc cảng, cửa khẩu.

• Hư hỏng khi trung chuyển.

• Sai chứng từ.

• Thời tiết bất lợi.

• Thay đổi quy định nhập khẩu.

Giải pháp là có thời gian dự phòng, bảo hiểm phù hợp, theo dõi hàng hóa và quy định rõ trách nhiệm giữa các bên.

7. Vận tải đa phương thức và vai trò của công nghệ

Công nghệ giúp quản lý hành trình dễ hơn vì dữ liệu từ nhiều phương tiện có thể tập trung trên cùng hệ thống. Nhờ đó, vận tải đa phương thức giảm phụ thuộc vào cập nhật thủ công.

Các công nghệ phổ biến:

• GPS theo dõi phương tiện.

• IoT giám sát nhiệt độ, độ ẩm.

• TMS quản lý vận tải.

• WMS quản lý kho.

• API kết nối hãng vận chuyển.

• Chứng từ điện tử.

Dữ liệu thời gian thực giúp doanh nghiệp phản ứng nhanh khi có chậm trễ và so sánh hiệu suất giữa các tuyến. Đây là cơ sở để vận tải đa phương thức chuyển từ điều phối thủ công sang quản trị chuỗi cung ứng dựa trên dữ liệu.

8. Doanh nghiệp nào phù hợp và cách chọn nhà cung cấp?

Không chỉ tập đoàn lớn mới cần vận tải đa phương thức. Doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng có thể áp dụng nếu hàng đi liên tỉnh, xuất nhập khẩu hoặc cần nhiều chặng giao nhận.

Mô hình phù hợp với:

• Doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

• Nhà sản xuất có nhà máy xa cảng.

• Thương mại điện tử đa quốc gia.

• Công ty phân phối mặt hàng tiêu dùng.

• Ngành nguyên vật liệu, máy móc.

• Nông sản, thực phẩm cần kiểm soát thời gian.

Trong phần hỏi đáp về logistics, câu hỏi phổ biến là doanh nghiệp nhỏ có nên dùng mô hình này không.

Khi chọn nhà cung cấp, nên kiểm tra mạng lưới, kinh nghiệm, khả năng theo dõi, xử lý chứng từ, bảo hiểm và báo giá. Các tin khác về hạ tầng cũng nên được cập nhật để tránh phụ thuộc vào một tuyến cố định.

9. Xu hướng phát triển của vận tải đa phương thức trong tương lai

Chuỗi cung ứng đang thúc đẩy vận tải đa phương thức theo hướng số hóa, xanh và minh bạch hơn.

Một số xu hướng đáng chú ý:

• Tăng sử dụng đường sắt trên tuyến dài.

• Kết hợp đường thủy để giảm tải đường bộ.

• Tối ưu container và tỷ lệ lấp đầy.

• Theo dõi phát thải từng chặng.

• Tích hợp dữ liệu giữa chủ hàng và đơn vị logistics.

• Dùng dữ liệu dự báo để chủ động trước gián đoạn.

Trong bối cảnh thương mại phức tạp hơn, vận tải đa phương thức có thể trở thành một phần của chiến lược chuỗi cung ứng thay vì chỉ là giải pháp cho lô hàng đặc biệt.

10. Kết luận

Logistics hiệu quả cần phối hợp phương tiện, dữ liệu và quy trình thay vì tối ưu riêng từng chặng. Vận tải đa phương thức giúp doanh nghiệp kết nối đường bộ, biển, sắt, hàng không hoặc đường thủy thành hành trình thống nhất, qua đó cải thiện chi phí, thời gian và khả năng kiểm soát. Độc giả playmountain-east.com có thể xem mô hình này như giải pháp đáng cân nhắc khi chuỗi cung ứng mở rộng và yêu cầu giao hàng ngày càng linh hoạt, chính xác.

Nguồn: Sưu tầm